SƠ LƯỢC VỀ LAZE
Bài 34
Trường THPT Lê Hồng phong
Lớp 12A4

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
I- CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA LAZE
Laze: LASER
Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation:

sự khuếch đại ánh sáng bằng phát xạ cảm ứng.
(phát xạ kích thích)
Laze là một nguồn sáng phát ra một chùm sáng cường độ lớn dựa trên việc ứng dụng hiện tượng phát xạ cảm ứng.
1. Laze là gì?
I- CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA LAZE
1. Laze là gì?
2. Sự phát xạ cảm ứng
Năm 1917, khi nghiên cứu lí thuyết phát xạ, Einstein đã chứng minh rằng: ngoài hiện tượng phát xạ tự phát, còn có hiện tượng phát xạ mà ông gọi là phát xạ cảm ứng. Hiện tượng như sau:

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
Như vậy, nếu có một photon ban đầu bay qua một loạt nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích thì số photon sẽ tăng lên theo cấp số nhân.

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
I- CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA LAZE
1. Laze là gì?
2. Sự phát xạ cảm ứng

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
Đặc điểm của chùm sáng Laze:
Có tính đơn sắc cao (các phôtôn có cùng   cùng )
Có tính định hướng cao(các phôtôn bay cùng 1 phương)
Có tính kết hợp cao (SĐT trong chùm sáng do các nguyên tử phát ra đều cùng pha)
Có cường độ lớn (số phô tôn bay theo cùng 1 hướng rất lớn)
I- CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA LAZE
1. Laze là gì?
2. Sự phát xạ cảm ứng
3. Cấu tạo của Laze
Tùy thuộc vào vật liệu phát xạ:
Xét cấu tạo của laze rubi:
Rubi (hồng ngọc) là Al2O3 có pha Cr2O3. Ánh sáng đỏ của hồng ngọc do ion crôm phát ra khi chuyển từ trạng thái kích thích về trạng thái cơ bản. Đó cũng là màu của tia laze.
Laze khí
Laze rắn
Laze bán dẫn

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
Laze rubi gồm một thanh rubi hình trụ (A). Hai mặt được mài nhẵn, vuông góc với trục của thanh.
- Mặt (1) được mạ bạc trở thành một mặt gương phẳng (G2) có mặt phản xạ quay vào phía trong.
- Mặt (2) là mặt bán mạ, tức là mạ một lớp rất mỏng để cho khoảng 50% cường độ của chùm sáng chiếu tới bị phản xạ, còn khoảng 50% truyền qua.
 trở thành một gương phẳng (G2) có mặt phản xạ quay về phía G1  G1 và G2 song song với nhau.
Xét cấu tạo của laze rubi:

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
A
G1
G2
1
2
Xét cấu tạo của laze rubi:

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
Dùng một đèn phóng điện xenon để chiếu sáng rất mạnh thanh rubi và đưa một số lớn ion crôm lên trạng thái kích thích.
Nếu có một ion crôm bức xạ theo phương vuông góc với hai gương thì ánh sáng sẽ phản xạ đi lại nhiều lần giữa hai gương và sẽ làm cho một loạt ion crôm phát xạ cảm ứng.
Ánh sáng sẽ được khuếch đại lên nhiều lần. Chùm tia laze được lấy ra từ gương bán mạ G2.

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong y học
Tia laze được dùng như dao mổ trong phẫu thuật mắt, để chữa một số bệnh ngoài da (nhờ tác dụng nhiệt),…

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong thông tin liên lạc

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong công nghiệp

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong trắc địa

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong các đầu đọc đĩa CD,chuột LASER, máy in LASER, bàn phím ảo bằng LASER…

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong giao thông
Sử dụng ánh sáng laze làm đèn tín hiệu

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong lĩnh vực trang trí sân khấu

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
II- ỨNG DỤNG CỦA LAZE
Trong các bút chỉ bảng- bản đồ, trong phòng thí nghiệm,…

SƠ LƯỢC VỀ LAZE
CỦNG CỐ
1. Laze là một nguồn sáng phát ra một chùm sáng cường độ lớn dựa trên việc ứng dụng hiện tượng phát xạ cảm ứng.
2. Đặc điểm của chùm sáng Laze:
Có tính đơn sắc cao
Có tính định hướng cao
Có tính kết hợp cao
Có cường độ lớn
CỦNG CỐ
- Ngoài ra, sóng điện từ ứng với photon  hoàn toàn cùng pha và dao động trong một mặt phẳng song song với mặt phẳng dao động của sóng điện từ ứng với photon ’.
3. Sự phát xạ cảm ứng:
- Nếu một nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích, sẵn sàng phát ra một photon có năng lượng  = hf, bắt gặp một photon có năng lượng ’ đúng bằng hf, bay lướt qua nó, thì lập tức nguyên tử này cũng phát ra photon .
- Photon  có cùng năng lượng và bay cùng phương với photon ’.
CỦNG CỐ
Có thể khuếch đại ánh sáng dựa vào hiện tượng phát xạ cảm ứng là vì: nếu có một photon ban đầu bay qua một loạt nguyên tử đang ở trong trạng thái kích thích thì số photon sẽ tăng lên theo cấp số nhân.
4. Các loại Laze:
Laze khí
Laze rắn
Laze bán dẫn
5. Laze được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực: y học, công nghiệp, thông tin liên lạc, trắc địa,…
Vạch kẻ đường, cọc tiêu và rào chắn
Trò chơi
Số may mắn
5
1
2
4
3
Câu 1
Tia laze không có đặc điểm nào dưới đây?
Độ đơn sắc cao.
Độ định hướng cao.
Cường độ lớn.
Công suất lớn.
Câu 2
Chọn câu đúng:
Chùm sáng do laze rubi (hồng ngọc) có màu:
Vàng.
Xanh.
Đỏ.
Hồng.
Câu 3
Màu đỏ của Rubi do ion nào phát ra?
Ion Nhôm.
Ion ôxy.
Ion Crôm.
Ion Rubidi
Câu 4
Bút laze mà ta thường dùng để chỉ bảng thuộc loại laze nào?
Bán dẫn.
Khí.
Lỏng.
Rắn.
Câu 5
Một nguyên tử hiđrô đang ở mức kích thích N. Một phô tôn có năng lượng  bay qua. Phô tôn nào dưới đây sẽ không gây ra sự phát xạ cảm ứng của nguyên tử?
 = EN – EM.
 = EN – EL.
 = EN – EK.
 = EL – EK.
K
L
M
N